الف : عموم در تقسيمى بر دو قسم است : 1 - عام افرادى 2 - عام ازمانى عام افرادى عبارتست از عامى كه به لحاظ افراد و مصاديق عموميت دارد و جميع افراد را دربر مىگيرد نظير العلماء يا كل عالم كه عام است و بر عادل و فاسق و . . . اطلاق مىگردد خواه از لحاظ زمانى هم عموميت داشته باشد يا خير عموم ازمانى عبارتست از عامى كه از لحاظ ازمان عموميت دارد و جميع ازمنه را شامل مىگردد اعم از اينكه از لحاظ افراد هم عموميت داشته باشد يا خير همانند كل يوم - دائما - ابدا و . . . و يكى از فرقهايشان اينست كه در عام افرادى مصاديق در عرض هم و يك جا در وجود مجتمع هستند ولى در عام ازمانى افرادش طولى و تدريجى هستند كه همان زمانها باشند و نسبت ميان آن دو چنان كه از تعريفشان پيدا است عموم من وجه مىباشد : در بعض موارد ممكن است نه عموم ازمانى باشد و نه افرادى مثل اكرم زيدا يوم الجمعة در بعض موارد ممكن است هر دو باشند . مثل اكرم العلماء فى كل يوم « مادّه اجتماع » در بعض موارد ممكن است عام افرادى باشد ولى ازمانى نباشد مثل اكرم العلماء فى يوم الجمعة « مادّه افتراق » . و در بعض موارد هم ممكن بالعكس باشد مثل اكرم زيدا فى كل يوم « مادّه افتراق دوّم » . ب : همان گونه كه عام افرادى بر سه نوع است : 1 - عام استغراقى كه در آن هر فردى از افراد استقلالا موضوع الحكم هستند و به تعداد افراد خطاب منحل مىشود و هركدام علىحده داراى اطاعت و عصيان و ثواب و عقاب هستند .